Վարդան Մարտիրոսյան

Հարց․1 Օդում գտնվող որ գազով է կատարվում այրումը, թթվածին գազով
Հարց․2 Եթե անոթի ծավալը 200 մլ, քանի միլիլիտր թթվածին կար անոթում, 200։5=40
Հարց․3 

Քիմիական տարրի քարտ

Ընտրված տարրը՝ Սիլիցիում

ա) Քիմիական տարրի նշանը
Si

բ) Ո՞վ է հայտնագործել, ե՞րբ, ինչպե՞ս
Սիլիցիումը 1823 թվականին ստացել է շվեդ քիմիկոս Յենս Յակոբ Բերցելիուս-ը։ Նա փորձերի միջոցով առանձնացրել է սիլիցիումը նրա միացություններից։

գ) Ատոմի կարգաթիվը, միջուկի լիցքը
Կարգաթիվը՝ 14
Միջուկի լիցքը՝ Z = +14

դ) Ատոմի բաղադրությունը

Պրոտոններ՝ 14

Էլեկտրոններ՝ 14

Նեյտրոններ՝ 14

ե) Ո՞ր պարբերությունում է գտնվում
Գտնվում է 3-րդ պարբերությունում։

զ) Ո՞ր խմբի տարր է, արտաքին մակարդակի էլեկտրոնների թիվը
Գտնվում է IV խմբի գլխավոր ենթախմբում։
Արտաքին էներգիական մակարդակում ունի 4 էլեկտրոն։

է) Էլեկտրոնների բաշխումը ըստ մակարդակների
2, 8, 4

ը) Ի՞նչ հատկություններ են ավելի ուժեղ արտահայտված
Սիլիցիումը ունի ոչ մետաղական հատկություններ, բայց նաև որոշ կիսամետաղական հատկություններ։

թ) Պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ

Պարզ նյութ՝

Սիլիցիում — Si

Բարդ նյութեր՝

Սիլիցիումի օքսիդ — SiO₂

Սիլիցիումի կարբիդ — SiC

Սիլիկատներ

ժ) Ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ

Ֆիզիկական հատկություններ՝

Մոխրագույն պինդ նյութ է

Փխրուն է

Բարձր ջերմաստիճանում հալվում է

Քիմիական հատկություններ՝

Միանում է թթվածնի հետ

Առաջացնում է օքսիդներ

Որոշ նյութերի հետ տաքացնելիս մտնում է ռեակցիայի մեջ

ի) Որտե՞ղ են կիրառվում միացությունները

Համակարգիչների և հեռախոսների միկրոչիպերում

Արևային վահանակներում

Ապակու արտադրությունում

Շինարարության մեջ

Կերամիկայի պատրաստման մեջ

Ներկայացում

Սիլիցիումը քիմիական տարր է, որը բնության մեջ շատ տարածված է։ Այն հանդիպում է ավազի, քարերի և տարբեր հանքանյութերի մեջ։ Սիլիցիումը կարևոր դեր ունի ինչպես բնության, այնպես էլ տեխնիկայի զարգացման մեջ։ Մարդիկ այն օգտագործում են ապակու, համակարգիչների և տարբեր սարքերի արտադրության համար։

Հիմնական մաս

Սիլիցիումի քիմիական նշանն է Si, իսկ ատոմային համարը՝ 14։ Այն գտնվում է պարբերական համակարգի IV խմբում։ Սիլիցիումը մոխրագույն գույնի պինդ նյութ է և ունի կիսամետաղային հատկություններ։

Բնության մեջ մաքուր սիլիցիում գրեթե չի հանդիպում։ Այն հիմնականում գտնվում է միացությունների ձևով, օրինակ՝ սիլիցիումի օքսիդի տեսքով։ Ավազը մեծ մասամբ կազմված է հենց այդ նյութից։

Սիլիցիումը շատ կարևոր է ժամանակակից տեխնիկայում։ Այն օգտագործվում է միկրոչիպերի, արևային վահանակների և էլեկտրոնային սարքերի պատրաստման մեջ։ Համակարգիչների և հեռախոսների աշխատանքը նույնպես կապված է սիլիցիումի հետ։

Սիլիցիումից պատրաստում են նաև ապակի և կերամիկա։ Շինարարության ոլորտում այն մեծ նշանակություն ունի, քանի որ մտնում է ցեմենտի և որոշ շինանյութերի կազմի մեջ։

Եզրակացություն

Այսպիսով, սիլիցիումը կարևոր և լայն կիրառություն ունեցող քիմիական տարր է։ Այն մեծ դեր ունի տեխնիկայի, շինարարության և առօրյա կյանքի մեջ։ Առանց սիլիցիումի դժվար կլինի պատկերացնել ժամանակակից տեխնոլոգիաների զարգացումը։

Debbie thinks they should go to the café again.

Jess changes the subject and asks what they have to do in the next English project.

Pete says they have to talk about their hobbies.

Pete doesn’t tell them what he’s going to talk about.

Joel says he’s got a pet snake, but he’s only joking.

Pete offers to buy drinks for everyone.

Մի գիտնական, որ ապրում էր աշխարհի խնդիրներով մտահոգ, վճռել էր գտնել ուղիներ դրանք նվազեցնելու համար: Օրեր էր անցկացնում իր լաբորատորիայում` փնտրելով իրեն հուզող հարցերի պատասխանները:
Մի օր յոթամյա որդին ներխուժեց նրա սրբավայրը և որոշեց օգնել հորն աշխատել: Գիտնականը նյարդայնացած, որ իրեն ընդհատել են, խնդրեց տղային ուրիշ տեղ խաղալ: Տեսնելով, որ անհնար է նրան դուրս հրավիրել, հայրը մտածեց մի բանով շեղել որդու ուշադրությունը: Պատահաբար գտավ մի ամսագիր` աշխարհի քարտեզի պատկերով. այն է, ինչ անհրաժեշտ էր:
Մկրատով կտրտեց քարտեզը տարբեր մասերի և կպչուն ժապավենի հետ միասին հանձնեց որդուն` ասելով.
– Քանի որ սիրում ես գլուխկոտրուկներ, քեզ կտամ աշխարհը բոլորովին կոտրված, որ այն նորոգես առանց որևէ մեկի օգնության:
Հաշվարկեց, որ փոքրիկից կպահանջվի տասը օր` քարտեզն ի մի բերելու համար, սակայն այդպես չեղավ: Մի քանի ժամ անց նա լսեց երեխայի ձայնը, որ հանգիստ կանչում էր.
– Հայրի՜կ, հայրի՜կ, ամեն ինչ արեցի, ավարտեցի:
Սկզբում հայրը չհավատաց: Մտածեց, որ անհնար է նրա տարիքում վերստանալ ամբողջական մի քարտեզ, որը նախկինում երբեք չի տեսել: Կասկածամիտ, հայացքը բարձրացրեց գրառումներից այն վստահությամբ, որ կտեսնի երեխայի տարիքին համապատասխան աշխատանք. քարտեզն ավարտուն էր: Բոլոր կտորները տեղադրված էին իրենց համապատասխան տեղերում: Ինչպե՞ս էր հնարավոր: Ինչպե՞ս էր երեխան կարողացել: Զարմանքով հարցրեց որդուն.
– Որդյա՛կս, դու չգիտեիր ինչպիսի՞ն է աշխարհը, ինչպե՞ս ես արել:
– Հայրի՛կ, պատասխանեց որդին,- Ես չգիտեի, թե ինչպիսին է աշխարհը, բայց երբ դու հանեցիր ամսագրից քարտեզը, այն կտրտելու համար, տեսա, որ մյուս կողմում մարդ է պատկերված: Այնպես որ, շրջեցի կտորներն ու սկսեցի «հավաքել» այդ մարդուն, որ, այո´, գիտեի թե ինչպիսին էր:
– Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը:

1․ Իմ կարծիքով ստեղծագործության հիմնական գաղափարը այս միտքն է․ «Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը»։
Այս միտքը ցույց է տալիս, որ եթե մարդը լավը, բարի ու ճիշտ լինի, աշխարհն էլ ավելի լավը կդառնա։ Պատմության տղան սկզբում մարդուն հավաքեց, հետո ինքն իրենով «նորոգվեց» աշխարհը։ Այսինքն՝ ամեն ինչ սկսվում է մարդուց։ Եթե մարդիկ փոխվեն դեպի լավը, աշխարհում էլ ավելի քիչ խնդիրներ կլինեն։

2․ Ճիշտ պատասխանը հետևյալն է․
ճանաչիր մարդուն, կճանաչես նաև աշխարհը։

 Exercise ՝ 8. Point ՝a Look at the expressions about sleep. Match the opposites. Then listen, check and repeat.
1  to go to bed – to get up
2  to go to sleep – to wake up
3  to be asleep – to be awake

Exercise ՝ 8 Point ՝b. What’s the difference between dreaming and daydreaming ?
Dreaming happens when we are asleep. Our brain creates images, stories, or feelings while we sleep.

Daydreaming happens when we are awake. We imagine or think about things instead of paying attention to what is happening around us.

Exercise ՝ 8 Point ՝ c. Complete the sentence with expressions in the box. Use the correct form of the verb. You can check with the list of irregular verbs on the page.

My mother was very tired last night. She went to bed at nine o’clock.
Sometimes I go to bed at ten. The I read a book for an hour and I go to sleep at about eleven.
Last night Lucy was dreaming about winning the lottery.
Please talk quietly. The baby’s asleep.
I didn’t sleep at all last night. I was daydreaming all night.
This morning I woke up at six o’clock, but I’m lazy so I stayed in bed and I got up at eight.

Match the verbs with the nouns

raise → e (money)

win → b (a prize)

break → d (a record)

build → f (a house)

tell → c (a joke)

take → a (a risk)

won, broke

are building

raises

took

tells

A  3 (balancing a bottle on your head)
B  4 (skipping)
C  1 (juggling)
D 5 (balancing an egg on a spoon)
E  2 (doing the hula-hoop)

Underline verb + noun combinations

do homework

have a shower

tell stories

make dinner

spend time